Bilmediğini Bilmek En iyisidir – Bilge Kişi

Rus doğal gazı spot fiyattan 3 kat daha yüksek

320 milyar m3 gazı 65 milyar dolara böldüğümüzde ortalama olarak 1000 m3 gaz fiyatının 200 dolar olduğu anlaşılıyor.Bu hesap üstünden hareket …

Rus doğal gazı spot fiyattan 3 kat daha yüksek

320 milyar m3 gazı 65 milyar dolara böldüğümüzde ortalama olarak 1000 m3 gaz fiyatının 200 dolar olduğu anlaşılıyor.Bu hesap üstünden hareket eden Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak ise artık Türkiye’nin cari açık yerine cari fazla vereceğini ileri sürmüştü.

Gelelim gerçeklere…

Hazine ve Maliye Bakanlığı sitesinde yer alan bilgiye göre Tamamen doğalgazda Avrupa piyasası fiyat aralıkları şu biçimdedir. (1000 m3 gaz fiyatı)

2012: 402 $
2013: 413 $
2014: 352 $
2015: 239 $
2016: 160 $
2017: 200 $
2018: 269 $
2019: 168 $

Ve 2020 yılı fiyat aralıklarına gelelim.

Ocak 2020: 127 $
Şubat 2020: 102 $
Mart 2020: 95 $
Nisan 2020: 74 $
Mayıs 2020: 55 $
Haziran 2020: 61 $
Temmuz 2020: 63 $

Evet, fiyatlardan da görüleceği üzere Temmuz ayında Tamamen doğalgaz fiyatı 63 dolar seviyesindedir. 2020 yılı 7 aylık ortalama fiyat ise 83 dolar seviyesindedir.

Acaba son fiyat 63 dolar ve ortalama 7 aylık fiyat 83 dolar olan Tamamen doğalgazın fiyatını biz neden 200 dolar olarak açıklıyoruz?

Bilindiği gibi Tamamen doğalgaz fiyat aralıkları ve ithalatına ödediğimiz paralar gizlilik sözleşmesi içerisinde gösterilmiyor; Millete açıklanmıyor.

13 Ağustos 2020 tarihinde Moldovagaz Rusya’dan satın aldığı gazın fiyatını izah ederken, aynı haberde Türkiye’nin ödediği gaz fiyatını da açıklıyor. İlgilenenler için site adresini verelim: https://www.moldovagaz.md/rus/centrul-de-presa/kommentariy-ao-moldovagaz-po-voprosu-importa-prirodnogo-gaza-v-respubliku-moldova

Haber şu biçimde: “Moldovagaz JSC Hissedarlar Genel Kurulu’nda onaylanan gaz tedarik sözleşmesi, 1 Ocak 2020 tarihi itibariyle tespit edilen baz fiyatı öngörüyor. aynı zamanda, PJSC Gazprom ile yapılan anlaşma hükümleri uyarınca, üç ayda bir gözden geçirilir. Böylece, yılın üçüncü çeyreğinin başında Moldova’ya tedarik edilen gazın tahmini fiyatı bin metreküp başına 133,56 Amerika Birleşik Devletleri doları , dördüncü çeyrekte ise tahmini fiyat ortalama 100 Amerika Birleşik Devletleri doları olacaktır. Karşılaştırma yapmak gerekirse, 3 ana gaz tedarik rotasına (Rusya, İran ve Azerbaycan) sahip Türkiye ile Rusya Federasyonu, üçüncü çeyrekte uzun vadeli bir sözleşme içerisinde bin metreküp başına 188,62 Amerika Birleşik Devletleri doları, İran 191,73 Amerika Birleşik Devletleri doları fiyatla Tamamen doğal gaz tedarik etmektedir.”

Göreceği üzere Türkiye 3. çeyreğin ilk ayında Avrupa serbest piyasasında yalnızca 63 dolar olan Tamamen doğalgaz için Rusya’ya 188,62 dolar ve İran’a 191,73 dolar fiyat verecektir. Bu fiyatın Moldova’da olduğu gibi 4. çeyrekte yüzde 33 civarında düşmesi halinde de fiyat 125 dolara inecektir.

Ama şu an itibari ile Avrupa serbest piyasasına göre Rus ve İran gazına 3 kat daha yüksek fiyat ödediğimiz görülüyor. bazı zaman aynı haberde Azerbaycan gazının fiyatı da 180,67 dolar olarak açıklanıyor.

Şimdi hesapları yeniden yaparsak durum şu biçimde çıkıyor:

320 milyar m3 gaz rezervimiz;

Bizim ithalat fiyatına göre 60,8 milyar $

4. çeyrekte düşecek fiyata göre 40 milyar $

2020 Avrupa ortalama fiyata göre 26,9 milyar $

Temmuz ayı Avrupa fiyatına göre 20,2 milyar $

Bu hesap üstünden gidersek Türkiye’nin yıllık 45 milyar m3 gaz tüketiminin faturası da 8,6 milyar dolar ila 2,8 milyar dolar içinde oynuyor.

En düşük fiyat Avrupa gaz piyasası Temmuz ayı fiyatı olan 63 dolar ve en yüksek fiyatta halen ödeyeceğimiz 3. çeyrek ithalat fiyatı olan 190 dolar.

Lakin bu fiyat aralıkların hiçbirisi bu yılın ilk 6 ayında verilen 19,8 milyar dolarlık cari açığı kapatmadığı gibi, yarısına bile Lakin geliyor.

KONTRATLAR 2026’DA BİTİYOR

Boru hattı ile gaz alımı ortalama 25 yıllık anlaşmalar ile belirleniyor. Dolayısı ile bugün alınan bu pahalı gaz fiyat aralıklarının mesuliyeti de bugüne ait değildir. Türkiye ile Rusya içinde Mavi Akım kontratı ve İran içindeki kontrat 2024-2026 senelerinda bitmektedir.

Bu kontratların yenilenirken yahut yeni bir sözleşme yapılırken masaya sürülecek şartların geçmiş zararlar göz önüne alınarak yapılması gerekir.

bazı zaman gaz rezervi bulmamız ve muhtemel yeni rezervler bulunması halinde de artık gaz ithalatına gerek olmayacağı da hesaba katılmalıdır.

TÜRK AKIMI İNŞALLAH İMZALANMAMIŞTIR

Rusya ile aramızdaki gaz meselesinde en büyük sorunlardan biri de Türk Akımı olmaktadır. Bildiğim kadarı ile Türk Akımı hakkında hala uzun süreli bir kontrat imzalanmamıştır.

bazı zaman şunu aktarabiliriz; Türk Akımı kontratının imzalanmaması rezerv bulmak kadar mühimdir. Çünkü -al ya da -öde şartı ve yüksek fiyat farkı sebebiyle ülke adeta 25 yıllık zarara mahkum ediliyor.

Hem İran, hem de Azerbaycan gazı için aynı şeyler söylenebilir. Bu kontratlar Millet adına yeniden gözden geçirilmeli ve masaya o biçimde şeffaf bilgilerle oturulmalıdır.

karar.com

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ