Bilmediğini Bilmek En iyisidir – Bilge Kişi

Stres nedir? Üstesinden nasıl gelinir?

Stres, kişinin algıladığı her hangi bir tehdit ile fiziksel ve duygusal olarak başa çıkamaması sebebiyle oluşan ve günlük hayatını özellikle ters …

Stres nedir? Üstesinden nasıl gelinir?

Stres, kişinin algıladığı her hangi bir tehdit ile fiziksel ve duygusal olarak başa çıkamaması sebebiyle oluşan ve günlük hayatını özellikle ters etkileyen gerilimli bir süreçtir.

Stres, aşırı ve özellikle istenmeyen uyarılara ve çevredeki tehdit edici olaylara karşı kişide gelişen fizyolojik ve psikolojik tepkileri içerir.

Çince ’de stres kelimesi tehlike ve fırsat sözcüklerinin sembollerinin bir karışımıdır. Bu sembole göre her problem, çözümünü de kendi içinde saklamaktadır. Stres altında olduğunuz her an enerjinizi hem yıkıcı hem de yapıcı olarak kullanma potansiyeline sahipsiniz demektir.

Kavgacı bir samuray, Zen râhibinden, kendisine cennet ve cehennem kavramlarını açıklamasını ister. Râhip, onu küçümseyen bir tavırla:

“-Sen eşeğin tekisin, senin gibilerine zaman ayıramam.” der.

Şerefi zedelenen samuray, öfkeden kıpkırmızı kesilerek kılıcını kınından çıkarıp:

“-Seni bu küstahlığın için öldürebilirim.” diye bağırır.

“-İşte…” der, Zen râhibi, sâkince:

“-Bu cehennemdir.”

Samuray, kapıldığı öfkeyi îmâ eden, ustanın doğru sözleri karşısında irkilir ve sâkinleşerek kılıcını yerine koyar, kendisine kazandırdığı iç muhasebe imkânı için râhibe teşekkür eder.

“-İşte bu cennettir.” der, râhip bu sefer…

Stres, durup dururken ya da kendiliğinden oluşan bir olay değildir. Stresin var olabilmesi ve ortaya çıkabilmesi çevresel etkenlerle yakın zamandan ilişkilidir. bireyler kendilerini kuşatan çevrelerinden değişik biçim ve oranda etkilenirler.

Yapılan araştırmalarda iyi stres diye bir tanım vardır. Az dozda, uygun etkideki stresin zihinsel aktiviteyi ve hafızayı güçlendirdiği, vücudun enerjisini sağladığını söylüyorlar. Vücudumuzda stres olmadan olmaz. Eğer stres yoksa sinir sistemimiz ölmüş demektir. Stressiz bir hayat ölüm demektir. aynı zamanda yüksek dozda, kontrol edemediğimiz stres de tedavi edilemeyen hastalıklara sebep olabilmektedir.

Stres Çeşitleri Nelerdir?

1-AKUT STRES:

Günlük hayatta herkesin yaşadığı normal stres çeşididir. Kısa sürelidir, kontrol altına alınabilir yahut tedavi edilebilir.

Tamponu çökerten bir araba kazası,

Önemli bir kontratın kaybolması,

Zamanında yetişmesi gereken görevler,

Çocuğun okuldaki rutin sorunları v.s.

2-EPİSODİK AKUT STRES:

Bazıları akut stresi sık sık yaşar. Bu bireylerin yaşamları öylesine düzensizdir ki, tam bir kaos ve bunalım emsalleridirler.

Sürekli koşuşturma halindedirler ama her yere geç kalırlar. Yaşamlarında ters gidebilecek her şey ters gider.

Çok fazla görev yüklenirler, her tarakta bezleri vardır ama üzerlerindeki bu bir dolu baskı ve talebi bir türlü organize edemezler. devamlı olarak akut stresin pençesindedirler.

Akut stres reaksiyonları gösteren bireylerin aşırı duyarlı, öfkeli, sinirli, kaygılı ve gergin olmaları Tamamen doğaldır.

Episodik akut stresin bir başka nedeni bitmek bilmeyen kaygılerdir.

Onlar için dünya her an tehlikeli olaylara gebe, tehlikeli, iyilikleri ödüllendirmeyen, cezalandırıcı bir yerdir.

Episodik akut stresin belirtileri, inatçı baş ağrıları, migren, yüksek tansiyon, çene ağrıları ve kalp hastalıkları gibi.

Çoğunlukla yaşam biçimi ve karakterler o kadar kemikleşmiş ve rutin hale gelmişlerdir ki, bireyler hayatlarını yürütme biçimleri hakkında en ufak bir hatalı bile görmezler.

Sıkıntı ve üzüntülerinin suçunu bir başkasına ve dış olaylara yıkarlar.

3-KRONİK STRES:

Akut stres heyecan verici ve uyarıcı olabilirken, kronik stres kesinlikle bu donanımlara sahip değildir. Bu kişilerı gün geçtikçe eriten eziyet verici bir stres türüdür. Kronik stres bedenleri, zihinleri ve yaşamları mahveder. Bu uzun süreli yıpranmalar insana büyük zararlar verir.

Bu, fakirluğun, sorunlu ailelerin, mutsuz evliliklerin ve istenmeyen işlerin stresidir.
Kronik stres, kişinin içinde yer aldığı perişan durumdan hiç bir çıkış yolu bulmadığı anda ortaya çıkar.

Hiç bitmeyecekmiş gibi gelen zamanlardaki, şiddetli baskı ve gereksinimlerin stresidir. Umut görmeyen kişi sonunda çözüm aramaktan vazgeçer.

Bazı kronik stresler, çocukluktan gelen ve özümsenerek zihinde sonsuza dek kalan travmatik deneyimlerden kaynaklanır.

Farklı bakış açılarıyla dünyaya bakarlar (örneğin, dünya tehlikeli bir yerdir, kişiler senin sahtekar olduğunu anlayacaklar, Sürekli mükemmel olmalısın gibi)

karakterin ya da kemikleşmiş görüş ve inançların yeniden oluşturulması söz konusu olduğunda, iyileşme süreci özellikle profesyonel yardımla beraber etkin bir iç hesaplaşmayı da gerektirir.
Kronik stresin en kötü yanı kişilerın buna alışmasıdır.

İnsanlar akut stresin hemen farkına varırlar çünkü bu yeni bir durumdur ama kronik stres eski, alışılmış bir hayat tarzı halinde geliştiğinden farkına varmak zordur.

Stresin Belirtileri Nelerdir?

FİZİKSEL BELİRTİLER:

Kalp çarpıntısı

Kabızlık

Titreme

Kulak çınlaması

Sırt ağrısı

Göğüs ağrısı

Kalp spazmı

Kas gerilmesi

Ellerin ve ayakların buz kesmesi

Deri hastalığı

Ani kilo değişiklikleri

Kronik yorgunluk

Uykusuzluk

Baş ağrıları

Sekse karşı isteksizlik

Alkol ve sigara içiminde artış

Hazımsızlık

Alerjiler

Ülser

Aşırı terleme

Sık sık adet görmek

Baş dönmesi ve bayılma

ZİHİNSEL BELİRTİLER:

Hafıza kayıplarının yaşanması ve unutkanlık

Düşüncelerin zihne hücum etmesi

Konsantrasyonda güçlük çekilmesi

Can sıkıntısı

Sık sık bencilce konuşmalar yapılması

Karar vermede zorlanmak

Kafa karışıklığı

Karamsarlık

Fobiler

İntihar etme düşünceleri

DUYGUSAL BELİRTİLER:

Sık sık değişen duygular

Huzursuzluk

Depresyon

Üzüntü

Soğukluk

Sık sık kâbus görmek

Sık sık ağlamak

Sinirsel gülme krizlerinin yaşanması

Hayata karşı heyecansızlık ve isteksizlik

Hastalık kuruntuları

Sakinleşememek

Ümitsizlik duygusu

SOSYAL BELİRTİLER:

İnsanlardan kendini soyutlamak

Acı duymak ve gücenmek

Ben merkezli olmak

Yalnızlık duygusu

Geriye çekilme yahut pasifleşme

Hoşgörülü olamamak

İnsanlarla ilişki kuramamak

Kişilik Tiplerine Göre Stres

Meyer Friedman ve Rosenman karakteri A TİPİ KİŞİLİK ve B TİPİ KİŞİLİK olarak ikiye ayırmıştır:

Fikir ilk defa, oturma odasının sandalyelerini tamir eden döşemecinin sandalyelerin çoğunun yalnızca önden yırtıldığını söylemesi üzerine meydana geldi. Bu durumdan, iki kardiyolog da kalp hastalarının çoğunun kaygılı olduklarını ve otururken zor zamanlar geçirdiklerini anladılar.

A tipi davranış biçimine sahip kişi aşırı rekabetçi, kendisini işine adamış ve zamana oldukça duyarlıdır. Bundan başka bu kişi agresif, sabırsız ve işe çok fazla yöneliktir. pek çok güdüye sahiptir ve mümkün olduğu kadar çok kısa zamanda ve mümkün olduğu kadar çok fazla başarılı olmak istemektedir.

B tipi davranış biçimine sahip kişise, tersine daha az rekabetçi, işine kendisini daha az adayan ve zamana karşı daha az duyarlıdır. Bu tür kişiler zamanla daha az çatışma halindedir ve yaşama karşı daha dengeli ve rahat bir yaklaşım içerisindedir. Kararlı bir hızda çalışır ve kendini daha fazla güven içinde hisseder. B tipi kişinin A tipi kişiden daha çok ya da daha az başarılı olduğu söylenemez.

A TİPİ KİŞİLİK YAPISI:

Çoğunlukla kendisiyle meşguldür, benmerkezcidir.

Zamana oldukça duyarlıdır, sabırsızdır.

kısa zamanda mümkün olduğu kadar çok şey başarmak ister.

Boş zamanı pek yoktur.

süratli yürür, konuşur ve yer.

Başkaları konuşurken araya girmeye çalışır.

Kendisini işine adamıştır.

Aşırı rekabetçidir.

Girişimci bir ruha sahiptir.

Kendisiyle ve başkalarıyla sürekli yarış içerisindedir.

Düşmanlık, öfke gibi duygu ve davranışları kolayca ortaya çıkabilir.

Aşırı derece gergin bedensel hareketleri vardır.

Sevilmek yerine kendisine saygı gösterilmesini tercih eder.

B TİPİ KİŞİLİK YAPISI:

Yaşama karşı daha dengeli ve rahat bir yaklaşım içerisindedir.

Sabırlıdır.

Uysaldır.

Rekabet duyguları azdır.

Katı kurallardan arınmıştır, esnektir.

Övünmekten hoşlanmaz.

Empatik yaklaşımı benimser.

Başarı hakkında aşırı hırslı değildir.

Yumuşak başlıdır.

Çok kolay sinirlenmez ve tedirgin olmaz.

Yaptığı işten keyif almayı bilir.

Sakin ve düzenli çalışır.

Stresin Sonuçları

1.Fizyolojik Sonuçlar

Kısa Dönemli Sonuçlar: Tansiyon yükselmesi, baş ağrısı ve baş dönmesi, mide bulantısı, ve kramp, kan şekerinin yükselmesi, nefes darlığı, terleme, yorgunluk, iştahsızlık,

Uzun Dönemli Hastalıklar: Kalp-damar hastalıkları, ülser, migren, alerji, astım

2.Psikolojik Sonuçlar

Uyku bozuklukları, uykusuzluk ya da aşırı uyuma ve depresyon

Strese Karşı Verilen Bilişsel Cevaplar

Konsantrasyon Problemleri

Kararsızlık Durumları

Unutkanlıklar

Eleştiriye Tahammülsüzlük

Kendi Kendini Aşırı Eleştirme Durumları

Kötü Tavırlar

Strese Karşı Verilen Duygusal Cevaplar

Sinirlilik

Gerilim

Öfke

Düşmanlık Hissi

Mutsuzluk

Suçluluk

Utanma

Mizaç Dengesizliği

Yalnızlık Hissi

Kıskançlık

3.Davranışsal Sonuçlar

Stres neticesinde gelişen davranışsal sonuçlar daha bariz olarak gözlenebilir. Yerinde duramama, aşırı yemek yeme ya da iştah kaybı, okul ya da işten kaçma, alkol ve uyuşturucu kullanımı, suça meyilli olma gibi ters davranışların ortaya çıkmasında stresin önemli ölçüde tesiri vardır.

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ